کشورهای محصور در خشکی، مانند افغانستان، نپال یا اتیوپی، دسترسی مستقیم به دریا و بنادر ندارند. این محدودیت جغرافیایی فشار هزینه‌ای زیادی بر صادرات و واردات تحمیل می‌کند. برای این کشورها، ترانزیت بین‌المللی کالا تنها راه ارتباط با بازارهای جهانی است.

چالش‌های اصلی این کشورها:

1. وابستگی کامل به مسیرهای ترانزیت کشورهای همسایه.
2. تعدد قوانین و رویه‌های غیرهماهنگ گمرکی.
3. کمبود زیرساخت حمل‌ونقل مدرن مثل کریدورهای ریلی چندوجهی.
4. تأخیرهای سنگین در ایست‌های بازرسی و عبور مرزی.

اما از سوی دیگر، این کشورها می‌توانند از طریق تدوین توافقات منطقه‌ای چندجانبه، بهینه‌سازی مسیرها و مشارکت در کنوانسیون‌های بین‌المللی، موقعیت خود را در زنجیره جهانی ترانزیت تقویت کنند. نمونه بارز آن آسیای مرکزی است که با بهره‌گیری از کریدورهای “ترانس-کاسپین” و عضویت در نظام TIR، بخشی از این موانع را رفع کرده است.

سه کنوانسیون کلیدی در فرآیند ترانزیت مؤثر در دنیا شناخته شده‌اند: TFA (تسهیل تجارت)، TIR (حمل‌ونقل بین‌المللی جاده‌ای) و ATA (ورود موقت کالا). هر یک از این کنوانسیون‌ها در بستر خاصی عمل می‌کنند اما دارای هدف مشترک هستند: افزایش سرعت، امنیت و شفافیت تجارت بین‌المللی. بسیاری از شرکت های ترانزیت بین‌المللی فعالیت خود را بر پایه این سه کنوانسیون تنظیم می‌کنند.

پلمب گمرکی تضمین فیزیکی سلامت کالا در مسیر است. انواع پلمب‌های مورد استفاده عبارت‌اند از:

• پلمب فلزی با شناسه عددی یکتا.
• پلمب الکترونیکی مجهز به GPS و حسگر بازشدن.
• برچسب‌های امنیتی ضدجعل RFID.

گمرک‌ها ملزم‌اند شماره پلمب را در سامانه نظارت ثبت کنند تا هرگونه تغییر احتمالی در میانه مسیر به‌سرعت شناسایی شود. در مسیرهای پرریسک، کالا ممکن است تحت اسکورت گمرکی قرار گیرد که نشان‌گر بالاترین سطح مراقبت از محموله است.